شبکه 2

نقد فیلم: ابراهیم محسنی

ژانر: جنگی ـ هیجان انگیز

نویسنده و کارگردان : چارلز وینکلر[1]

بازیگران: نیکی دلچ، نیل هاپکینز، کیگان کانر تریسی، گوِن کایراک، دمت اکباگ[2]

موسیقی: استفان اندلمن[3]

داستان فیلم، پی گیری اتفاقاتی است که برای یک دختر امریکایی متخصص شبکه کامپیوتر، در استامبول اتفاق می افتد. وی با دعوت یک شرکت ترکی وارد استامبول می شود و به زودی متوجه می شود که اوراق هویتش ربوده شده و شخص دیگری از نام او استفاده نموده است. در تلاش برای یافتن دلایل این کار و یافتن هویت رباینده، گرفتار پلیس محلی می شود. در نهایت مشخص می شود که برنامه از طرف نامزد وی در امریکا طراحی و هدایت شده بود و در تمام این مدت، اینتر پول این ماجرا را تعقیب می کرده است.

فیلم شبکه 2، فیلمی روایی است که زندگی حاضر در کشور ترکیه را به تصویر می کشد. سیر روایی تنها با فلش بک های تعریف ماجرا توسط دختر قهرمان فیلم برای دکتر روان شناس پلیس، شکسته می شود. به جز این در ابتدای فیلم تعریفی کوتاه از این قهرمان از زبان خودش در مورد خانواده اش می شنویم. بستر اجتماعی ای که فیلم در آن به نمایش در می آید، با نماهای دور از شهر و به تصویر کشیدن مساجد و صدای اذان، تکرار مداوم نام مسجد (محل قرار ملاقات) و ... وجوهی فرهنگی را بازنمایی و تاکید می نماید.

فیلم با ضرباهنگی تند، موسیقی ریتم تند، و تقطیع های سریع تصویری پر جنبش به فضا و بازیگران داده است. تکه جواب های معما در تمام فیلم پراکنده اند (مانند صحبت دختر میهماندار با امید کسدی، دادن دستبند شانس به وی، راننده تاکسی با اطلاعات بسیار از او، و نماهایی که با کیفیتی خاص نمایش داده می شوند که نشان دهنده کنترل و نظارت اینترپل است)، در پایان فیلم، با روشن شدن ماجرا، تکه های معما در کنار یکدیگر قرار گرفته و طرح کلی را به بیننده منتقل می کنند.

گذشته از زمینه فرهنگی خاص و تقابل فرهنگی امریکایی/ آسیایی، موضوع تقابل در مورد شخصیت های اول فیلم نیز با جهت گیری مشخصی انجام می شود. امید کسدی کسی است که از او دعوت شده است تا سیستم های شبکه شرکت های ترکی را به لحاظ امنیت تقویت نماید. در طول فیلم متوجه می شود (از زبان راننده تاکسی یا افسر پلیس) که مافیایی روسی در ترکیه در حال فعالیت در زمینه اسلحه است. در نهایت، متوجه می شویم ابتکار طرح توطئه به دست جوان امریکایی انجام شده است. در مقابل این دو قطب امریکایی / روسی، شخصیت های بومی قرار دارند که پلیس هایی هستند با فساد اداری یا مدیران شرکت که منفعل و ناتوان هستند.

همچنین توجه به ترکیب جنسی بازیگران اهمیت به سزایی دارد، قهرمان فیلم که همچنین یک هاکر شبکه نیز هست، زن پلیس محلی، زن شاغل در اینترپل که قبلاً به شکل میهماندار در سکانس های اول او را ملاقات کرده ایم، دختری که خود را به جای قهرمان جامی زند، شخصیت های زن را تشکیل می دهند. با این حال اگر چه شخصیت های اثر گذار همه زن هستند اما، سیطره پنهان مردانگی در تمام طول فیلم مشاهده می شود.

موارد تکرار شونده ای از برخورد مردان ترکی با دختر امریکایی وجود دارد که در این سکانس ها، بر موضوعات جنسی تاکید شده است. به عنوان مثال، هنگامی که قهرمان فیلم برای کار در شرکتی ترکی، وارد ساختمان شده است، در پاسخ به ابراهیم رئیس شرکت که می خواهد مراقب او باشد، و بنابراین می گوید مصاحبت شما را از دست می دهم، قهرمان فیلم می گوید: "مطمئن هستم همسر شما جبران خواهند کرد." این گفتگو در کنار دو برخورد دیگر، یکی برخورد قهرمان با پلیس امریکایی در سفارت امریکا، که به وی می گوید شما یک قهرمان هستید و پلیس مرد در پاسخ می گوید: "این جمله را با ید به همسرم بگویید." و مورد استفاده از عکس دستکاری شده دونفره (با رئیس بانک)، که چنین بازنمایی شده است که گویا کاری مشابه اسناد هویتی در ترکیه انجام می دهد، تصویری سو گیری شده از فرهنگ محلی ترکی به تصویر می کشد.

از پرداخت های اغراق آمیز به مباحث محلی/ فرهنگی چنین به نظر می رسد که هدف اولیه فیلم، بازنمایی ای خاص از فرهنگ محلی ترکی است. این مضمونی اساسی در فیلم های هالیوودی است که دور شدن از خانه و زندگی در بین دیگران، امری پرمخاطره و در مقابل بازگشت به خانه همیشه خوشایند و آرامش بخش توصیف می شود. همه آنچه برای دختر جوان در کشوری بیگانه اتفاق می افتد، به خودی خود به کابوسی می ماند که با مشاهده سکانس بازگشت دختر قهرمان فیلم به امریکا، بیننده احساس آرامش می نماید. آنچه مرتبط با امر محلی است، مفاسده برانگیز، شهوت طلب و غیر قابل اعتماد است.

بسیاری از آنچه به عنوان بازنمایی خاص در فیلم مشاهده می کنیم، در دنیای واقعی به این شکل موجود نیست. توانایی یک هاکر در دریافتن رمز ورودی یک سیستم بسیار پیشرفته در 10 دقیقه، جابجایی هویت یک انسان به آن سادگی که نتوان هیچ ابزاری برای اثبات آن دست و پا کرد و تمام آنچه مرتبط با مباحث محلی است.

اما با این حال فیلم در صدد است تا نشان بدهد که چگونه انسان ناگزیر از تکنولوژی، ناتوان از گریز از نظارت و کنترل است. یا این موضوع که نشان می دهد، هویت بشری چگونه از وجود او رخت بربسته است و در اوراق شناسایی او متمرکز شده است، موضوعاتی تامل برانگیز هستند. راب لینبرگر[4] یکی از منتقدین فیلم در باره این فیلم می نویسد، این فیلمی است که درباره هویت آینده انسان است. هویتی پیوسته با شبکه و خارج از خودِ او[5].

این فیلمی است درباره پول و هویت. مهم نیست که به چه طریق، اما این خوشایند است که دختر امریکایی در پایان فیلم 50 میلیون دلار وارد حساب خود می کند. و این مهم نیست که شما را هوپ یا دایانا بنامند، نام شما و هویت شما امری پیوسته بیگانه با شماست. پذیرش این دو (پول فاقد سلامت اخلاق و هویت فاقد روح) از نشانه های انسان شبکه ای و زندگی شبکه ای است.